دسته‌بندی حرکتی کودکان بر اساس Gross Motor Function Classification System (GMFCS)

یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارزیابی و برنامه‌ریزی درمانی برای کودکان با فلج مغزی، سیستم Gross Motor Function Classification System (GMFCS) است. این سیستم سطح توانایی حرکتی کودکان را در پنج سطح مشخص می‌کند و به درمانگران، والدین و مربیان کمک می‌کند تا برنامه‌های هدفمند و متناسب با توانایی هر کودک طراحی کنند.

پنج سطح GMFCS

1. سطح I – مستقل و بدون محدودیت:
   کودک قادر است تمام حرکات روزمره مانند راه رفتن، دویدن و پریدن را بدون کمک انجام دهد. ممکن است تعادل یا سرعت کمتر داشته باشد ولی استقلال حرکتی کامل دارد.
2. سطح II – محدودیت جزئی در حرکات سریع یا پیچیده:
   کودک می‌تواند بدون کمک راه برود، اما فعالیت‌هایی مانند دویدن یا پریدن ممکن است محدود یا نامطمئن باشد. در محیط‌های چالش‌برانگیز نیاز به حمایت جزئی دارد.
3. سطح III – نیاز به ابزار کمکی برای راه رفتن:
   کودک می‌تواند با ابزارهای کمکی مانند واکر یا عصا راه برود، اما در مسافت‌های طولانی یا محیط‌های ناهموار به کمک نیاز دارد.
4. سطح IV – نیاز به حمایت زیاد:
   حرکت مستقل محدود است و کودک بیشتر با صندلی چرخدار حرکت می‌کند. انجام فعالیت‌های روزمره بدون کمک دیگران دشوار است.
5. سطح V – محدودیت شدید:
   کودک توانایی حرکتی مستقل ندارد و برای تمام حرکات به حمایت کامل و وسایل کمکی نیاز دارد. کنترل سر و تنه ممکن است محدود باشد و جابجایی بدون کمک غیرممکن است.